موضوعات داغ
  • ماهنامه مهندسی ارتباطات
پیش نمایش ویندوز 9 پاییز در دسترس همگان

پیش نمایش ویندوز 9 پاییز در دسترس همگان

  طراحی نامناسب ویندوز 8 نتوانسته بود انتظارات را برآورده کند حالا باید دید با قابلیت‌های جدید، ویندوز 9 موفق خواهد بود یا خیر.
چاپ اینترنت روی کاغذ، جذاب اما بلندپروازانه

چاپ اینترنت روی کاغذ، جذاب اما بلندپروازانه

  آیا دنیای مجازی به صورت فیزیکی قابل لمس خواهد شد؟  سازمان ملل می‌گوید ۴۰ درصد ساکنان جهان چه شهری و چه روستایی، کاربر فعال اینترنت...
ایجاد سامانه حمل‌ونقل هوشمند تهران

ایجاد سامانه حمل‌ونقل هوشمند تهران

      نسخه جدید نقشه جامع ترافیک و حمل‌و نقل هوشمند تهران آغاز به کار کرد.به گزارش itnet به نقل از تسنیم،‌ وزیری مدیرعامل شرکت کنترل...
ماراتن برنامه‌نويسي موبايل دانشگاه صنعتي شريف

ماراتن برنامه‌نويسي موبايل دانشگاه صنعتي شريف

 ماراتن برنامه‌نويسي موبايل دانشگاه صنعتي شريف13 الي 15 شهريورماه ثبت‌نام از تيم‌هاي برنامه‌نويسي براي ماراتن 48 ساعته توليد...
ZDBox؛ اپلیکیشنی فوق‌العاده برای مدیریت دستگاه اندرویدی شما

ZDBox؛ اپلیکیشنی فوق‌العاده برای مدیریت دستگاه اندرویدی شما

  ZDBoxاپلیکیشنی برای مدیریت و کنترل دستگاه‌های اندرویدی است. با استفاده از از چنین اپ‌هایی می‌توانید بهره‌وری دستگاه خود را در بسیاری...

گفتگوها

انتخاب سردبیر

سه شنبه, 16 ارديبهشت 1393

 

 

 

شهرهای الكترونيك و چالش ها

 سرمایه فکری در جهان معاصر برای رقابت شهرها با یکدیگر یک عامل تعیین کننده به حساب می‌آید و به همین خاطر است که شهر هوشمند به تدریج به عنوان یک مفهوم مهم و یک ابزار راهبردی در روند ضرورت‌های تولید مدرن شهری مطرح شده است. شهر هوشمند برخاسته از توجه به تکنولوژی‌های ارتباطی و اطلاع‌رساني است. این نوع شهرها به خاطر توجهی که به سرمایه‌های زیست محیطی و اجتماعی دارند.

 شهر هوشمند در دنیای معاصر به شهری گفته می‌شود که داری شش معیار اصلی زندگی هوشمند جدید است:

 •اقتصاد هوشمند (smart economy)

•جابجایی یا حمل نقل هوشمند (smart mobility)

•محیط هوشمند (smart environment)

•مردم هوشمند (smart people)

•زندگی هوشمند (smart living)

•حکمرانی هوشمند (smart governance)

نظریه‌های مرتبط با شهر هوشمند، نظریه‌های سنتی منطقه‌ای رشد شهری و نیز نظریه‌های نئوکلاسیک رشد شهری هستند.

نظریه‌های رقابت منطقه‌ای، حمل و نقل، اقتصاد مرتبط با تکنولوژی‌های ارتباطی و اطلاع‌رسان، منابع طبیعی، سرمایه فیزیکی، سرمایه فکری، کیفیت زندگی و مشارکت شهروندان در حکمرانی همه به مفهوم شهر هوشمند ورود دارند.

 شهر هوشمند در مجموع هنگامی متحقق می‌شود که سرمایه‌گذاری‌ها در عرصه سرمایه انسانی و اجتماعی، در عرصه سنتی (حمل و نقل) و در عرصه مدرن (تکنولوژی‌های ارتباطی و اطلاع‌رسان) به توسعه پایدار بینجامد(www.tic.ir).

حرکت به سمت شهرهای الکترونیک با توجه به افزایش جمعیت و تغییر ساختار روابط بین افراد امری اجتناب ناپذير است. شهر الکترونیک و شهروند الکترونیک با توجه به اینکه بخشی از پروژه دولت الکترونیک می باشد و از منظر برخی صاحب نظران نقطه آغاز دولت الکترونبک می باشد بسيار مهم و يکی از ارکان اصلی دولت الکترونیک است. به دلیل اینکه جهان به سمت الکترونیکی شدن پیش می رود ما نیز برای تعاملات و ادامه حیات اجتماعی ،اقتصادی، سیاسی و...خویش ناگزیر به پیوستن به این جریان می باشیم و این امر بدون داشتن شهر الکترونیک و شهروند الکترونیک تقریبا" محال و غیرممکن است(جلالي،1382).

 تعريف شهر الكترونيك

شهر الكترونيكي عبارت از شهري است كه اداره امور شهروندان شامل خدمات و سرويس هاي دولتي و سازمان هاي بخش خصوصي به صورت برخط (online) و به صورت شبانه روزي و در هفت روز هفته باكيفيت و ضريب ايمني بالا و با بهره گيري از ابزار فناوري اطلاعات و ارتباطات (ICT) و كاربردهاي آن انجام مي شود. (http://www.umic.ir)

شهر الكترونيكي ما را از دنياي تك بعدي شهرهاي سنتي و امروزي خارج كرده و به دنياي جديدي راهنمايي خواهد كرد، دنيايي دوبعدي كه دستاورد فناوري هاي نوين اطلاعات و ارتباطات مي باشد. در گذر اين زمان و در اين حركت روبه جلوي فناوري ما در آينده اي نه چندان دور دنياي سه بعدي را شاهد خواهيم بود كه حتي تصور آن در حال حاضر برايمان ناممكن است.فعاليت هاي شهر الكترونيكي بسياري از فعاليت هايي كه در شهرهاي عادي انجام مي شود قابليت پياده سازي و اجرا در شهر الكترونيكي را دارد و به جرأت مي توان گفت كه اين فعاليت ها در شهرهاي الكترونيكي بسيار راحت تر از نمونه هاي فيزيكي آن خواهد بود. 

اين مجموعه از فعاليت ها را مي توان به گروه هاي زير تقسيم كرد:

 1)      فعاليت هاي بانكي:مثل پرداخت قبوض،برداشت پول از حساب،انتقال پول و غيره.

2)      فعاليت هاي اداري:مثل ثبت اسناد و املاك،درخواست پاسپورت و امثال آن.

3)      فعاليت هاي تجاري:مثل خريد وفروش كالا،موسيقي ،فيلم و مواد غذايي.

4)      فعاليت هاي تفريحي:مثل بازيهاي رايانه اي،بازديد از موزه هاوپاركها.

5)      كسب اطلاعات:اخبار،روزنامه ها،نشريات،وضعيت آب وهوا ترافيك شهري،ساعات پروازهواپيماها.

6)      فعاليت هاي علمي:تحقيق در مورد پروژه ها،يافتن مقاله ها،دسترسي به منابع معتبر،كتابخانه ها وكتابها و تاليفات جديد.

7)      فعاليت هاي آموزشي:مدرسه ،دانشگاه و ساير آموزشگاهها.

8)      فعاليت هاي سياسي:شركت در انتخابات،اعلام نظر به مجلس و بخشهاي سياسي باز.

9)      فعاليت هاي مسافرتي:رزرو بليط سفر،رزروهتل و كرايه اتومبيل.

10)  كاريابي و درخواست كار:آگاهي يافتن از فرصت هاي كاري،پر كردن فرم درخواست كار،ارسال و گرفتن نتيجه.

11)  فعاليت هاي درماني:مراجعه به پزشك،دريافت دستور العمل هاي ايمني و اطلاع از تازه هاي پزشكي.

12) فعاليت هاي تصميم گيري:بهترين و خلوت ترين مسير در شهر براي رسيدن به مقصد،بهترين رستوران براي صرف غذا، بهترين اماكن تفريحي و ساير بهترين ها.

 

 ضرورت شهر الكترونيك

عوامل متعددي ضرورت ايجاد شهر الكترونيكي را فراهم كرده است. بيشتر اين عوامل ناشي از رشد فناوري، پيچيده تر شدن زندگي بشر، مسئله زمان و هزينه، تغيير انتظارات شهروندان از دولت، فراهم آوردن خدمات با شيوه اي بهتر، ايجاد يك نقطه ورود واحد براي دسترسي به اطلاعات و خدمات، نياز به تداوم اصلاحات در بخش عمومي، ازدحام و تراکم جمعیت های بزرگ و تفاوت جمعیت شب و روز در شهرهایی مثل تهران، نیویورک، لندن و توکیو همراه با آلودگی گسترده نور، صدا، هوا و فضا و مسئله ترافیک و زمان، ضرورت یافتن چاره ای برای کاهش آلام ناشی از زندگی در اینگونه شهرها را با اهميت كرده است(قرباني،1384).

 

مزاياي شهر الكترونيك

1)      فراهم آوردن خدمات با كيفيت و سرعت بالا براي شهروندان

2)      فراهم آوردن كانال هاي آموزشي مختلف و محيط آموزشي مادام العمر

3)      بهبود كيفيت زندگي مردم

4)      ارائه خدمات يك مرحله اي به شهروندان

5)      تقويت رقابت تجاري شهر و ايجاد فرصت هاي تجاري بيشتر توسط تجارت الكترونيك

6)      ارتباط بهتر سازمانها و ارگان هاي مختلف شهري

7)      دسترسي 24 ساعته به خدمات شهري

8)      افزايش مشاركت مردم در اداره ي شهر

9)      كاهش ترافيك شهر با توجه به كاربرد اينترنت در فعاليت هاي شهري

10)  كاهش آلودگي هوا با كاهش ترافيك شهري

11)  همسو كردن سرمايه گذاري ها با نيازهاي شهروندان و شهر 

12)  تسريع در برطرف شدن و مشكلات ايجاد شده و ارتباط مستقيم مسئولين شهري با شهروندان

13)  صرفه جويي در وقت و انرژي 

14)  جلوگيري از سرمايه گذاري بيشتر روي روشهاي قديمي اداره شهر

 15)  ايجاد زير ساختار لازم براي توسعه هاي آتي شهر

16)  كاهش فساد اداري 

17)  افزايش نظم در فعاليت هاي شهر با استفاده از سيستم اطلاعاتي جامع

18)  افزايش سطح آگاهي عموم

19)  درآمد ثابت شهري با بوجود آمدن يك سيستم با ثبات و جامع در گردش پول

20)  نشر فرهنگ و عقايد

21)  مديريت و نظارت واحد شهري(( http://www.itdevelopteam.com/

 

چالش هاي شهر الكترونيك

1)  سرمايه گذاري: تحقق و توسعه شهر الكترونيك با توجه به منافعي كه به دنبال دارد ،نيازمندحجم عظيمي از سرمايه گذاري در بخش دولتي ميباشد. فراهم نمودن زير ساختار فناوري ارتباطات و اطلاعات ،به روز رساني سيستم هاي رايانه اي و شبكه هاي الكترونيكي و آموزش وسيع و گسترده از جمله مهمترين  موارد سرمايه بر در توسعه شهر الكترونيك است. لازم به توضيح است كه دوره بازگشت سرمايه هاي صورت گرفته، سريع و كوتاه مدت است.

2)  محدوديت هاي نرم افزاري: اينترنت به عنوان اساسي ترين بستر براي تحقق شهر الكترونيك در جهان محسوب ميشود .ميلياردها وب سايت در حال حاضر بر روي اينترنت وجود دارند كه مطالب اكثر آنها به زبان انگليسي نگارش يافته است .هنوز در برخي از كشورها ، مشكلاتي براي توسعه خدمات فناوري اطلاعات در رابطه با خط الرسم و زبان ملي و محلي وجود دارد. برخي از نرم افزارهايي كه در سطح عمومي در دنيا استفاده ميشوند، به طور كامل با اين زبان ها مطابقت ندارند.

3)  دسترسي به اينترنت و شكاف ديجيتالي: با توجه به آمار موجود استنباط ميشود كه بسياري از مردم دنيا هنوز به اينترنت دسترسي ندارند و به اين ترتيب ايجاد شهر الكترونيك و تحقق اهداف آن به منظور رفاه عمومي مردم و ارائه خدمات دولتي و شهري به صورت برخط در جهان سوم (به ويژه كشورهاي آسيايي )مفيد فايده نخواهد بود بنابراين رفع شكاف ديجيتال و اطمينان از دسترسي عمومي، يكي از مهم ترين و ابتداي ترين اقدامات در جهت تحقق دولت الكترونيك ميباشد.

4)  امنيت و حريم شخصي: يكي از نگراني هاي اساسي كه درمورد اينترنت و فضاي سايبر وجود دارد، امنيت و حفظ حريم شخصي افراد است. اطلاعات گوناگوني اعم از اطلاعات شخصي و شغلي در پايگاه هاي داده شهري نگهداري ميشوند. نفوذ بهاين سيستم ها امكان سوء استفاده و ايجاد خطر براي شهروندان را فراهم ميسازد. بنابراين حفظ امنيت و حريم شخصي افراد يكي از دغدغه هاي اساسي محسوب ميشود .

5)  آموزش: در توسعه شهر الكترونيك، آموزش از دو بعد اساسي مورد برسي قرار ميگيرد :اول اطلاع رساني عمومي و آماده سازي مردم و شهروندان براي استفاده از خدمات شهر الكترونيك و دوم تربيت و فراهم نمودن نيروي انساني مورد نياز براي ايجاد ، توسعه و اداره شهر . هر كدام از اين ابعاد در شهر الكترونيك قابليت زيادي را به همراه دارد.

6)  مديريت تغيير: به منظور اثر بخشي بيشتر شهر الكترونيك، تغييرات بايد با مديريت مؤثر صورت گيرد. آموزش و اطلاع رساني به افراد درمورد مزاياي شهر الكترونيك، برنامه ريزي و كنترل برنامه هاي اجرايي و دريافت بازخورد در مورد فعاليت هاي انجام شده و تحليل آنها ،از جمله مهم ترين تكنيك ها و ابزارهاي مديريت تغيير ميباشد.

7)  چالش هاي فرهنگي و اجتماعي: هجوم گسترده فرهنگ هاي گوناگون و امكان دسترسي عامه مردم به اطلاعات گسترده از طريق اينترنت ،برخي ناهنجاري ها را در روابط فرهنگي و اجتماعي مردم به وجود مي آورند.در كشورهاي در حال توسعه ازجمله كشور ما بنابر شرايط اجتماعي و فرهنگي ،احتمال آسيب پذيري در اثر تعامل گسترده با ديگر فرهنگ ها وجود دارد .هر چند پيشرفتهاي قابل توجهي در عرصه مكانيزم هاي امنيتي و كنترلي اينترنت حاصل شده است ،اما قابليت هاي كنترلي در اين گونه موارد كمتر مؤثر واقع ميشوند. ( http://www.itdevelopteam.com)

  شهرهاي الكترونيك

 سئول

برترين شهر الكترونيكي جهان سئول ( كره جنوبي ) مي باشد كه ۵۰۰ نوع خدمات آنلاين در اين شهر ارائه مي شود كه اين موضوع ، آلودگي هوا ، ترافيك ، مصرف سوخت و تصادفات رانندگي را در اين شهر ده ميليون نفري به شدت كاهش داده است.همه تاكسي ها و بيشتر خودروها در شهر سئول به نقشه الكترونيكي مجهزند و با شناسايي وضع خيابانها و شرايط ترافيكي مسير مناسب را انتخاب مي كنند.از هر پنج خانوار كره اي در شهر سئول چهار خانواده به اينترنت با سرعت صد مگابايت در ثانيه دسترسي دارند و از هر ده شهروند سئول 9 نفر صاحب تلفن همراه هستند.امكان تماشاي برنامه هاي تلويزيوني از طريق تلفن همراه و داخل خودروها در سئول از سه سال قبل فراهم شده است.( http://www.vspco.com)

تایپه

مسؤولان شهر تایپه در سال 2000 تصمیم گرفتند به‌منظور "افزایش استفاده از اینترنت برای کاهش حضور در خیابان‌ها" و "ایجاد یک شبکه گسترده از خدمات دولتی" شهر الکترونیکی تایپه را ایجاد کنند. 

برای رسیدن به این اهداف اقدام به مجتمع‌سازی شبکه‌های گسترده سازمان‌های خصوصی و ایجاد یک شبکه خدمت‌دهی با سرعت بالا کرده تا از این طریق تمام بنگاه‌ها، مدارس، بیمارستان‌ها و خانه‌ها را به‌هم وصل کرده و شهر را برای تبدیل شدن به یک محیط زندگی کاملا شبکه‌ای پیش ببرد. راه‌اندازی مکانیزم "امضای الکترونیکی" را به‌منظور فراهم آوردن خدمات تعیین هویت الکترونیکی در دست اجرا دارد. 

ظرف مدت سه سال در همه کلا‌س‌های دوره ابتدایی، راهنمایی و متوسطه یک کامپیوتر قرار داده و ایجاد یک کتابخانه الکترونیکی را برای عموم مردم که امکان انجام تحقیقات را داشته باشند، در دست اجرا دارد. بر اساس برخی از آمارهای موجود، ظرف مدت یک سال 435 بنگاه و مدرسه به‌طور مستقیم تحت نظارت شهرداری تایپه، "سیستم تبادل داده‌های الکترونیکی" را ایجاد کرده‌اند و بر همین اساس نرخ درصد کارهایی که کاملا توسط این سیستم انجام می‌شود به 52 درصد رسیده است. در این شهر برای تمامی کارکنان صندوق پست الکترونیکی فراهم شده و تاکنون بیش از 800 کیوسک اطلاع‌رسانی در سطح شهر نصب شده است. با استفاده از این کیوسک‌ها آن دسته از مردم که در منزل به اینترنت دسترسی ندارند، در سفر هستند و یا عموم مردم عادی می‌توانند در هر جا و زمان به شبکه متصل شوند. "اختصاص شماره شناسایی الکترونیکی به شهروندان"، "ایجاد کتابخانه الکترونیکی"، "صندوق الکترونیکی رایگان" و "مقرر ساختن خدمات 24 ساعته" از جمله طرح‌هایی است که در شهر الکترونیکی تایپه اجرا می‌شود.( http://www.mrfi.ir) 

شهر الکترونیکی بوستون 

شهروندان این شهر می‌توانند با مراجعه به وب‌سایت این شهر به دامنه وسیعی از اطلاعات که شامل رویه‌های کاری، مرور گزارش‌های رستوران‌ها و اطلاعات گردشگری است، دست پیدا کنند. اولین صفحه سایت این شهر کاربران را به قسمت‌های مختلف سایت بر مبنای اینکه از ساکنان شهر، تاجر یا توریست هستند، هدایت می‌کند. گردشگران می‌توانند در این سایت راجع به اطلاعات تاریخی شهر، محل و ساعت کاری مکان‌های دیدنی و مورد علاقه، اطلاعات لازم را کسب کرده و بهترین مکان‌ها را برای عکس‌برداری و فیلم‌برداری یادگاری پیدا کنند. "دادگاه غذایی شهردار" یکی از مهم‌ترین بخش‌های این سایت است که در اختیار کاربران قرار گرفته و حاوی گزارش بازرسی‌های صورت گرفته از رستوران‌ها در سطح شهر بوستون و همچنین توضیحاتی درباره تخلفات آن‌ها و امتیاز نهایی تعلق گرفته به هر یک است. این رویه باعث شده رستوران‌ها کمتر تخلف کرده و مشتریان نیز رستورانی را که امتیاز بیشتری دارد، انتخاب ‌کنند. از سوی دیگر این سایت امکان پرداخت قبوض، مالیات و جریمه وسایل نقلیه را از طریق اینترنت و به کمک کارت اعتباری فراهم می‌کند.

  این وب‌سایت قابلیت سرویس‌دهی بالاتر از یک میلیون نفر در روز را داراست. بر اساس آخرین اطلاعات موجود میزان پرداخت مالیات وسایل نقلیه موتوری نزدیک به 300 درصد افزایش داشته و ماهانه به‌طور متوسط سه هزار جریمه از طریق اینترنت پرداخت شده و در طول یک سال شش هزار پرداخت در این شهر به‌صورت برخط (online) صورت گرفته است. جست‌وجوی برخط املاک، منابع و فرصت‌های سرمایه‌گذاری، فرم ثبت‌نام رای‌دهندگان، آگهی کار، وسایل گمشده، جست‌وجوی تسهیلات و جست‌وجوی مقبره‌ها، بخش دیگری از امکانات و اطلاعاتی است که این سایت در اختیار شهروندان شهر بوستون قرار می‌دهد.( http://www.cityofboston.gov)

نتيجه

شهرهاي الكترونيك نقش مهمي در كاهش چشمگير سفرهاي درون و بين شهري دارند كه خود پيامدهاي بسيار خوبي را بدنبال خواهد داشت كه از جمله آنها مي توان به كاهش آلودگي هاي صوتي و هوا ،كاهش مصرف سوخت ، صرفه جويي در وقت و هزينه شهروندان اشاره نمود. از ديگر آثار ايجاد اين شهرها مي توان از كاهش فساد اداري ،كاهش هزينه هاي دولتي ، افزايش سرعت انجام كارها، بالا رفتن كارايي كارمندان و سازمانها، افزايش سطح رضايت شهروندان و همچنين امكان استفاده يكسان از خدمات دولتي و كاهش محروميت مناطق دور افتاده به دليل عدم دسترسي به مركز در شرايط فعلي و... نام برد.  از جمله مزاياي توسعه شهر الكترونيكي از ديدگاه مسئولان صرفه جويي در انرژي، كاهش بار ترافيك، آلودگي زيست محيطي كمتر و از ديد شهروندان صرفه جويي در زمان ، رفاه بيشتر و كاهش هزينه ها ست.

منابع

جلالي،اكبر. شهر الكترونيك، انتشارات داشگاه علم و صنعت،1382.

قرباني، امير. فصلنامه انجمن فرهنگ و ارتباطات. شماره بهار وتابستان2و 3 ،ص ص 117-134،1384.

http://www.itdevelopteam.com

http://www.itdevelopteam.co

http://www.ecity.ir

http://www.tic.ir

http://www.umic.ir

http://www.vspco.com

http://www.cityofboston.gov

 http://alibaghban.com/fa/index.php/article/114-e-city-art.html

 

 

 

 

 

 

سه شنبه, 16 ارديبهشت 1393

 ایران شهرهای الکترونیکی

شهر الکترونیک یکی از خاستگاه های مدیران شهری و شهروندان در عرضه کردن و مورد استفاده قرار دادن خدمات شهری است و با ورود فناوری های نوین مجبور به تسلیم در مقابل پدیده های حاصل تغییرات فناوری های جدید هستیم. اشاره کردیم که مجبوریم شهر الکترونیک را به عنوان یک نیاز و ضرورت هزاره سوم بپذیریم و سعی در اجرایی نمودن آن در کشورمان نماییم. البته مدتی است در کشور ما نیز به این مهم توجه شده. در این نوشتار نگاهی کوتاه داریم به پروژه های اجرا شده و در دست اجرای شهرهای الکترونیک در ایران.

شهرهای الکترونیک در ایران

وجود یک شهر نمونه الکترونیکی و اینترنتی در هر کشوری می تواند زمینه حضور تدریجی، منطقی، علمی و اقتصادی این پدیده ارزشمند که در حال حاضر معیار سنجش توان علمی و قدرت کشورها برای استفاده و تولید دانش می باشد را فراهم کند. نتایج کارشناسی در جهان نشان می دهد، که توسعه پراکنده در این زمینه موفق نبوده و از کیفیت مناسب برخوردار نخواهد بود.

به همین دلیل کشورهایی مانند هند، مالزی، امارات متحده عربی، انگلستان، کانادا و بسیاری از کشورهای دیگر دنیا چنین شهرهایی را ایجاد یا در حال تجهیز دارند. در جمهوری اسلامی ایرانی نیز توسعه فناوری اطلاعات به منظور شناسایی، انتقال، جذب، بومی سازی و همگامی و هم راستائی با جهان دانش مورد توجه مردم و مسئولین قرار گرفته است.

بعد از تغییر نام وزارت پست و تلگراف و تلفن به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و تهیه سند راهبردی ارتباطات و فناوری اطلاعات ملی (طرح تکفا) و بخشنامه هایی که از طریق سازمان مدیریت و برنامه ریزی تهیه و به دستگاه های دولتی ابلاغ شد از یک سو و تلاش های وسیع بخش خصوصی در این زمینه از سوئی دیگر باعث حرکت جامعه به سوی استفاده از فناوری اطلاعات شد.

در این زمینه اجرای پروژه های ملی تجارت الکترونیک، بانکداری الکترونیک، تهیه و اجرای قوانین و موازین حقوقی مرتبط با آن می تواند بستر مناسبی را برای توسعه اقتصاد نوین و ایجاد فرهنگ مناسب ایجاد نماید و فاصله فاحش دیجیتالی ایران را با کشورهای توسعه یافته در این بخش کاهش دهد. آموزش الکترونیکی این توان را خواهد داشت که زمینه های لازم را جهت توسعه کمی و کیفی آموزش های عمومی و تخصصی ایجاد نماید و فرصت مناسبی را برای استفاده از تجربیات جهانی در کشور برای همه آحاد مردم بدون محدودیت زمانی در همه اوقات شبانه روز و ایام هفته فراهم نماید.

در موارد فوق نقش وزارت اقتصاد و دارائی، وزارت بازرگانی، وزارت آموزش و پرورش و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در تطبیق مسئولیت ها و وظایف سنتی به وظایف و مسئولیت های جدید، و نقش وزارت پست و تلگراف و تلفن (سابق) نسبت به ایجاد پی و بستر ارتباطی مناسب و پرسرعت شبکه های داخلی و اتصال به شبکه های جهانی اینترنت و تهیه نرم افزارهای لازم، همراه با خدمات رایگان و ارزان قیمت قابل رقابت با جهان از طریق سازمان هایی مانند شهرداری ها که ارتباط بسیار نزدیکی با تمام اقشار مردم دارند، بسیار مهم می باشد.

سایر وزارتخانه ها و نیز شرکت های کوچک و بزرگ دولتی و خصوصی می توانند در راستای وظایف و اهداف انتفاعی و غیرانتفاعی خود در توسعه فعالیت های مرتبط با فناوری اطلاعات تشریک مساعی نمایند. پیآمد چنین هماهنگی و یکپارچگی در بدیهی ترین حالت، ایجاد یک دولت الکترونیکی خواهد بود که وزارت کشور با استفاده از آن می تواند در سطح کلان، مدیریت دقیق تری را بر روند امور کشور از نظر اجرائی و امنیتی اعمال نماید و در مقیاس کوچک تر از طریق شهرداری های الکترونیکی خدمات بهتری را به شهروندان عرضه کند و رضایت خاطر آنان را جلب نماید.

هر کشور متناسب با موقعیت های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی خود اهداف خاصی را در رابطه با ایجاد شهرهای الکترونیک دارد. در کشور جمهوری اسلامی ایران نیز به منظور شناسایی، انتقال، جذب، بومی سازی توسعه همزمان با جهان اطلاعات و تقویت زمینه های مختلف استفاده از این فناوری، به خصوص در تجارت الکترونیک، خدمات آموزش، پژوهشی، اطلاع رسانی عمومی و مدیریت نیاز به برنامه ریزی و اجرای دقیق و سریع می باشد.

از آنجا که اجرای اهداف فوق با توجه به محدودیت های موجود کشورمان در کوتاه مدت مقدور نیست، این پروژه در شهرهای محدودی انجام پذیرفت که در آینده بتوان نتایج حاصل را به شهرهای بزرگ تر تعمیم داد.

شاید در سال ۱۳۷۹ که برای اولین بار بحث شهرهای الکترونیکی مطرح و متعاقب آن همایش جهانی شهرهای الکترونیکی و اینترنتی با حضور بیش از ۱۵۰۰ نفر از مسئولین و متخصصین ارشد کشور در حوزه های مختلف برگزار شد موضوع برای کشورمان خنده دار و باور نکردنی بود و یا حداقل باور نداشتیم که فقط ۵ سال بعد باید راهکار برون رفت از چالش های شهر بزرگی مانند تهران را در ایجاد شهر الکترونیک جستجو کنیم.

باید باور کنیم که کم کم فرهنگ شهرهای الکترونیکی و اینترنتی در دنیا و متعاقب آن ایران در حال گسترش است و کم کم باور مسئولین در درک نیاز حرکت به سمت و سوی شهرهای الکترونیکی در حال شکل گیری است.

البته جالب است بدانید در زمانی که در ایران صحبت از شهر الکترونیک می شد هنوز هیچ حرفی از شهر الکترونیکی دبی به میان نیامده بود ولی امروز شهرهای الکترونیک ایران در چه وضعیتی قرار دارند و شهر الکترونیک دوبی در چه وضعیتی؟ اما به قول ضرب المثل «ماهی را هروقت از آب بگیرید تازه است» اقدام همین امروز ما با بکار بردن کمی همیت و غیرت می تواند این عقب ماندگی را جبران کند ولی اگر...

بگذریم مجددا به سابقه و تاریخچه این شهرها برمی گردیم، دیده می شود که بحث شهرهای الکترونیکی با پروژه شهر الکترونیک کیش و متعاقب آن مشهد آغاز شد و پس از آن، شهرهای الکترونیک همدان، ایلام، شیراز، قشم و تهران مطرح شد. در این مقاله نگاهی داریم به پروژه های شهرهای الکترونیکی کیش و مشهد به عنوان صف شکنان و در آینده در مقاله های دیگری به سراغ شهرهای دیگر و مهم تر از همه تهران خواهیم رفت و به طور حتم در دیگر مقالاتی نمونه هایی از شهرهای الکترونیک مطرح و موفق جهانی را معرفی خواهیم کرد.

شهر الکترونیکی کیش

در سال ۷۹ و در پی پیشنهاد رییس وقت منطقه آزاد کیش مبنی بر فعالیت در زمینه فناوری، پروژه ای در قالب قرارداد میان دانشگاه علم و صنعت ایران و سازمان مناطق آزاد کیش منعقد شد و بر اساس آن قرار شد دانشگاه به عنوان مجری و طراح شهر الکترونیکی، مطالعات را آغاز کند. شنیده ها حاکی از آن است این تصمیم با توجه به این گرفته شد که اجرای موارد مرتبط با یک شهر الکترونیکی در جزیره کیش امکان پذیر بود، و عملا این جزیره به عنوان اولین شهر الکترونیک کشور انتحاب شد.

به گفته مسؤولان اجرای این طرح، طی ۱۴ ماه اجرای قرارداد اشاره شده، آموزش عمومی و فرهنگ سازی برای تمامی گروه های مردم در دستور کار قرار گرفت و در همین راستا همایشی نیز با همین عنوان با حضور بیش از یک هزار و ۵۰۰ کارشناس در کیش برگزار شد. از سوی دیگر بعد از مذاکرات به عمل آمده با کشورهای مختلف، قرار شد یک شرکت کانادایی ظرف مدت شش ماه طراحی شهر الکترونیکی کیش را به صورت رایگان انجام دهد و در عوض از این پروژه برای تبلیغ در کشورهای دیگر استفاده کند.

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز حاضر شده بود با سرمایه گذاری ۵۰ میلیارد ریالی دو حلقه فیبرنوری در کیش نصب کرده و سخت افزارهای مورد نیاز ایجاد یک شهر الکترونیکی را تامین کند. هدف نهایی شهر الکترونیک کیش، شناسایی و تقویت نیروی انسانی، فضای فرهنگی، آموزشی، تجاری، هماهنگی در جامع نگری، استفاده مناسب از امکانات فنی، توانمندی های علمی و تخصصی داخلی و بهره گیری از تجربیات مفید بین المللی در زمینه فناوری اطلاعات، برای فراهم کردن بستر مناسب برای تجهیز یک شهر الکترونیکی و اینترنتی نمونه تعمیم آن به کل کشور بود.

ویژگی پروژه ملی شهر الکترونیک کیش نسبت به سایر شهرهای الکترونیکی و اینترنتی موجود جهان که صرفا اهداف اقتصادی را دنبال می کنند، جامع بودن آن است. یعنی در نظر گفته شد در این پروژه فرهنگ الکترونیکی و اینترنتی در کلیه امور اداری، اقتصادی، آموزشی، فرهنگی، بهداشتی امنیتی و سایر امور زندگی روزمره شهروندان شهر الکترونیک کیش به کار گرفته می شود و فضای فرهنگی مناسب با نیاز نسل جدید و در نهایت حکومت الکترونیکی را به ارمغان آورد.

پروژه به صورتی بود که شهروندان شهر الکترونیک کیش در آینده فرصت مناسبی خواهند داشت که نه تنها در رقابت های اقتصادی جهان شرکت نمایند و از امکانات اقتصادی آن بهتر بهره را ببرند، بلکه در جهت حفظ فرهنگ اسلام و ایران و اشاعه آن نیز ابزار لازم را در اختیار داشته باشند و در درازمدت، با ایجاد مشاغل اینترنتی جدید و تجربه به دست آمده از آن، زمینه فرهنگ سازی، پرورش نیروهای انسانی ماهر و متخصص که در طراحی، نصب و راه اندازی توانمند باشند.

این متخصصان پس از اجرای این پروژه توانمند خواهند بود نتایج حاصل را به کل کشور و حتی خارج از کشور تعمیم دهند که این کار سود سرشار اقتصادی خواهد داشت. از طرفی تجربه حاصل خواهد توانست کمک مؤثری به هماهنگی سازمان ها، تولید نرم افزارهای بومی و صرفه جویی های کلان کشور شود.

این پروژه نیز مانند بسیاری دیگر از پروژه های ملی در کشورمان، درست در زمانی که تصور می شد کارها طبق روال پیش می رود، با یک تغییر مدیریت متوقف شد. بعد از تغییر مدیریت در سازمان مناطق آزاد کیش این پروژه در سال ۸۰ به دانشگاه کیش واگذار گردید و در حال حاضر هم پروژه شهر اینترنتی کیش زیر نظر این دانشگاه است. اسفندماه سال ۸۱ بود که با تشکیل شورای فناوری اطلاعات و ارتباطات در کیش و در پی آن ایجاد دفتر فنی نظارت و پی گیری طرحICT، یک بار دیگر تلاش ها برای ایجاد چنین شهری در کیش آغاز شد.

سال ۸۲ بودجه ای معادل سه میلیارد ریال برای اجرای طرح های فناوری اطلاعات و ارتباطات در کیش منظور شد. طرح هایی نیز درباره شهر الکترونیکی پیشنهاد شد، اما از آن جایی که بودجه اختصاص یافته برای اجرای این طرح ها کافی نبود، فرهنگ سازی و ساختاردهی به وضعیت ICT در کیش را می توان به عنوان تنها اقدامات صورت گرفته در آن سال به حساب آورد. البته گفته می شود هم اینک رزرو هتل ها، فروش بلیط های مسافرتی و پرداخت قبوض در کیش به صورت الکترونیکی صورت می گیرد و مهم ترین مزیت این طرح صرفه جویی در وقت و هزینه است.

همچنین وب کیوسک هایی هم در سطح این جزیره نصب شده ولی کاربرد زیادی ندارد. البته با اجرای کامل طرح شهر الکترونیکی در کیش ارتباطات تجاری و اقتصادی این منطقه با سایر نقاط جهان نیز در کوتاه ترین زمان و با هزینه پایین صورت می گیرد. طبق گفته ها مرحله اول این پروسه انجام شده و کار اجرایی مرحله دوم که ارتباط گسترده تمامی نهادهای دولتی با یکدیگر و ارتباط دولت با بخش خصوصی می باشد، آغاز شده است.

شهر الکترونیکی مشهد

سال ۸۰ بود که مسؤولان مشهد بعد از سفر به کشور «کره» و بازدید از شهر الکترونیکی «سئول» تصمیم به ایجاد شهر الکترونیکی مشهد گرفتند. در این راستا در سال ۸۱ قراردادی میان دانشگاه علم و صنعت و شهرداری مشهد منعقد شد و بر اساس آن مقرر شد تا سند راهبردی شهر الکترونیکی مشهد آماده شود

در این زمینه گفته می شود نزدیک به ۸۰۰ میلیون ریال فقط برای تدوین این سند هزینه شده و طبق برنامه زمان بندی شده در اردیبهشت ماه سال ۸۲ آماده و به عنوان نخستین مدرک رسمی و علمی تحویل شهرداری مشهد شد. البته مشهد یکی بهترین گزینه ها برای اجرای شهر الکترونیکی بود چرا که این شهر به عنوان دومین شهر بزرگ کشور می توانست مدل مناسبی برای کلان شهر تهران باشد و در ضمن این شهر یکی از چهار نقطه اصلی توسعه وسیع فناوری اطلاعات در برنامه های دولت محسوب می شد.

پتانسیل های فراوان از جمله، وجود فرصت های اقتصادی و سرمایه گذاری مناسب، وجود فرودگاه بین المللی، گمرک، علاقمندی مسئولین دولتی و بخش خصوصی شهر مشهد همجواری با افغانستان و استقرار در دروازه های آسیای میانه، سابقه اجرای طرح های مختلف به صورت پراکنده در این زمینه و وجود دانشگاه های معتبر از جمله ده ها دلیل دیگر برای انتخاب این شهر به عنوان یک شهر الکترونیکی بوده است.

پروژه مشهد اولین شهری بود که با محوریت شهرداری انجام می شد و با توجه با اینکه این که این نهاد بیشترین ارتباط را با مردم دارد، طرح بسیار مردم محور طراحی شد. در ضمن حضور و مسافرت سالانه ۱۳میلیون زائر سراسر کشور به مشهد می توانست بهترین عامل در اشاعه فرهنگ استفاده از فناوری اطلاعات و آشنا نمودن بخشی از مردم کشور با خدمات مناسب آن می توانست باشد. تحقق برنامه های پیش بینی شده این پروژه، فضای فرهنگی لازم را به وجود می آورد تا کلیه امور اداری، اقتصادی، آموزشی، فرهنگی، بهداشتی، امنیتی و سایر امور زندگی روزمره مردم به صورت الکترونیکی اجرا شوند.

اجرای شهر الکترونیک مشهد تاثیرات بسیاری را در زمینه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی برای شهر مشهد به دنبال خواهد داشت. در زمینه اقتصادی ایجاد زمینه برای سرمایه گذاری داخلی و خارجی و ارتباط تجاری مشهد با کشورهای همسایه و سایر نقاط جهان، در زمینه اجتماعی افزایش رضایتمندی شهروندان در دسترسی به خدمات دولتی و بخش خصوصی و امکان تشکیل گروه های اجتماعی فراوان روی خط، در زمینه های فرهنگی، زیارت روی خط و در زمینه سیاسی نیز بالابردن وجه سیاسی این شهر به عنوان یک شهر پیشرو در منطقه آسیا را می توان مهم ترین تاثیرات مشهد الکترونیک دانست.

نتیجه مطالعات و تحقیقاتی که به عنوان اولین مرحله در اجرای شهر الکترونیک مشهد با محوریت شهرداری مورد نیاز است، تحت عنوان «سند راهبردی شهر الکترونیک مشهد» تنظیم شده است. در واقع این سند چشم انداز، راهبردها، سیاست ها و طرح های کلان یک شهر الکترونیکی را به گونه ای تنظیم نموده است که توقع شهروندان و کارفرما در تشخیص ضرورت استقرار یک شهر الکترونیک برآورده شده و مسیر اجرایی آن مشخص باشد.

سند راهبردی شهر الکترونیک مشهد وسیله ای است که می خواهد وضعیت موجود توسعه فناوری اطلاعات را بهبود بخشیده و پس از ارتقاء وضعیت موجود، زمینه تعامل اطلاعاتی بین سازمان ها و شهروندان را به وجود آورده و در نهایت به یکپارچگی توسعه فناوری اطلاعات شهر مشهد کمک کند. این سند راهبردی در ۵۰۰ صفحه تنظیم و تحویل شهرداری شده است. این سند در راستای اهداف سند توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات قرار دارد و از این جهت که زمینه اجرای عملیات شهر الکترونیکی مشهد را براساس اصول علمی جهان راهبردی می کند حائز اهمیت است.

این پروژه نیز مانند بسیاری دیگر از پروژه های ملی کشورمان که با تغییر مدیریت متوقف می شوند، با تغییر مدیریت در سال ۸۲ و به دلیل عدم اطلاعات مسؤولان جدید متوقف و تمامی تلاش های صورت گرفته، بایکوت شد. البته حدود یک سال و نیم بعد و پس از برگزاری نخستین نمایشگاه شهر الکترونیکی مشهد بود که بار دیگر تلاش برای ایجاد این شهر آغاز شد.

اما این آغاز دوباره در پروژه شهر الکترونیکی مشهد، نسبت به دیگر پروژه های ملی که با تغییر مدیریت شاهد آغاز دوباره تلاش ها بودند، دارای یک ویژگی خاص بود و آن اینکه مسؤولان جدید این بار تصمیم به مطالعه جدیدی نگرفتند و قرار شد ادامه کار بر اساس همان سند راهبردی که در دوره قبل تدوین شده بود، پی گیری شود. از نتایج این شهر الکترونیکی راه اندازی سایت آن بیشتر از همه محسوس است. البته برگزاری نمایشگاه اله سیت در مشهد هم حداقل هر سال یک بار مسئولین را به یاد این پروژه می اندازد.

منبع : http://www.onlineforms.ir

 

 

 

سه شنبه, 16 ارديبهشت 1393

 فناوری اطلاعات و شهر الکترونیکی

فناوری اطلاعات به عنوان عمده ترین محور تحول و توسعه در جهان امروزی مطرح شده و دستاوردهای ناشی از آن به گونه های مختلف در زندگی مردم تاثیر گذار بوده است. این تحولات واژه هایی مانند: تجارت الکترونیک، بانکداری الکترونیک، شهر الکترونیکی و حتی دولت الکترونیکی را به همراه داشته است.

طبق این تغییرات، کشورهایی که از جوامع صنعتی و سنتی خود را به سمت جامعه اطلاعاتی تبدیل کرده اند ملزم هستند راهکارهایی را برای هماهنگ سازی جامعه و شهروندان برای برخورداری از خدماتی که تسط دولت های ارائه می شوند ایجاد کند.

توسعه الکترونیکی سال های زیادی است که به صورت عملی در بسیاری از کشورهای جهان در حال اجراست که علاوه بر بازگشت سرمایه های هنگفت، موجب صرفه جویی هایی قابل توجه در منابع و ظرفیت های مختلف کشورها می شود.

بحث ایجاد و پیاده سازی شهر الکترونیک و خدمات رسانی از طریق فناوری اطلاعات از مقوله هایی است که این امکان را برای شهروندان می دهد تا دسترسی به اطلاعات و خدمات دولتی و همچنین زمینه اصلاح کیفیت خدمات و ارائه فرصت های گسترده تر برای مشارکت در فرآیندها و نمادهای مردم سالار یک کشور فراهم سازد.

هدف از نگارش مقاله، در گام اول آشنایی با مفهوم فناوری اطلاعاتی، شهروند و شهر الکترونیکی می باشد، همچنین در ادامه به مزایا و چالش های ایجاد یک شهر الکترونیک و خدماتی که به شهروندان ارائه می شود را مورد بررسی قرار می دهیم. در ادامه خدماتی که شهر سئول کره جنوبی، که یکی از برترین شهر الکترونیکی جهان به شمار می رود به اختصار شهر می دهیم.

مقدمه

امروزه اهمیت فناوری اطلاعات به منظور افزایش سرعت و دقت فعالیت های مختلف سازمان ها و در نتیجه بالا بردن بهره وری آنها به روشنی مشخص شده است. مخصوصا سازمان هایی که بخش های مختلف آن در مناطق جغرافیایی پراکنده و دور از یکدیگر قرار گرفته اند و یا موسساتی که موظف به انجام کارهای متنوع و متعدد هستند. بسیاری از مشکلات خود را از طریق فناوری اطلاعات رفع می کنند.

مطالعات متعددی که در زمینه نقش فناوری بر جوامع شده است نمایان گر این مورد است که توسعه پراکنده در این زمینه عموما به نتیجه دلخواه منتهی نشده و از کیفیت و مطلوبیت مناسبی برخوردار نیست. به این منظور اغلب کشورهای پیشرفته، توسعه فناوری اطلاعات و عمومیت بخشیدن به استفاده از آن توسط مردم را از طریق سیستم های یکپارچه در قالب شهرهای الکترونیکی و دولت الکترونیکی دنبال می کنند.

هر کشور متناسب با موقعیت های اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی خود اهداف خاصی را در رابطه با ایجاد شهرهای الکترونیکی مدنظر قرار می دهد. بر این اساس همه شهرهای الکترونیکی اهداف یکسانی ندارند و ممکن است در برخی زمینه ها با یکدیگر متفاوت باشند. ولی در مجموع می توان موارد مشترک فراوانی را در بین آنها یافت.

توسعه اقتصاد پایدار، ارتقاء مدیریت شهری، بهبود بخشیدن به کیفیت خدمات و بالا بردن استانداردهای زندگی شهروندان، آماده کردن شهروندان برای زندگی در جامعه اطلاعاتی و موارد دیگر از اهداف شهرهای الکترونیکی محسوب می گردد.

فناوری اطلاعات و نقش آن در توسعه پایدار

پل رومر استاد دانشگاه برکلی گفته است: اگر قرار باشد بیش از ۶۰ درصد عوامل رشد و توسعه پایدار را براساس دانش و دانایی بدانیم، لازم است هر گونه برنامه ریزی در راستای تحقق توسعه مذکور را براساس دانش و دانایی و بهره گیری از فناوری اطلاعات طراحی کنیم. این امر آنقدر با اهمیت است که هیچ گاه نباید تحت الشعاع کمبودها و صرفه جویی های مالی و اقتصادی قرار گیرد؛ بدین معنا که هر گاه جامعه یا جوامعی با کمبود منابع و گلوگاه اقتصادی بیشتری مواجه باشند ، ضرورت توجه به این امر، جدی تر می نماید زیرا پرداختن به آن می تواند فرصت های ویژه ای را در مقوله های مختلف توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و امور کاربردی فراهم اورد.

با توجه به نقش همه جانبه اطلاعات در کلیه امور جاری جوامع توسعه یافته و در حال توسعه، تاثیر وجود اطلاعات در امور نظارتی نیز بیش از گذشته حائز اهمیت می نماید.

شهروند الکترونیک

تمامی انسان ها در طول زندگی خود، نقش های متفاوتی را ایفا می نمایند. برای هر یک از ما، در نقش فرزند، والدین، خویشاوندان دور و نزدیک، کاسب، تاجر، کارمند، مدیر، تولید کننده، دانش آموز، دانشجو، معلم ، استاد، رئیس دانشگاه و ده ها نقش کوچک و بزرگ دیگر وظایفی متصور است که به صورت روزمره به آنها می پردازیم. ما تا به امروز این وظایف را به کمک روش های سنتی انجام می دادیم، اما امروزه ابزار الکترونیکی، انجام امور و ایفای وظایف شهروندی را بسیار ساده تر، سریع تر و ارزان تر نموده است. مقوله های جدیدی چون تجارت الکترونیک، دولت الکترونیک، آموزش الکترونیک، سلامت الکترونیک، انتشارات الکترونیک، انتخابات الکترونیک و ... هر یک در برگیرنده قسمتی از زندگی و فعالیت های روزمره ما هستند. شهروند الکترونیک باید بتواند در قالب آن ها به انجام وظایف خویش بپردازد.

شهروند الکترونیک به شهروندی گفته می شود که توانایی استفاده از خدمات برخط دولتها را در حد مطلوب داشته باشد. در واقع شهروندان الکترونیک همان کاربران جوامع اطلاعاتی هستند.

مطابق استاندارد آموزش شهروند الکترونیکی ( ECitizen )شهروند الکترونیکی کسی است که از حداقل دانش لازم در رابطه با مفاهیم پایه ICT ، حداقل توانایی لازم در بکار گیری سیستم عامل ویندوز و واژه پرداز مایکروسافت ، توانایی کافی برای برقراری ارتباط با اینترنت و وب جهان گستر ، توانایی مبادله پیامهای الکترونیکی از طریق فناوری پست الکترونیک ، توانایی کافی برای یافتن اطلاعات مورد نیاز با انجام جستجوهای موثر در وب ، توانایی مقابله با پیامدهای منفی و آسیبهای احتمالی ناشی از استفاده ناصحیح از اینترنت و استفاده از کاربردهای مثبت این فناوری ، توانایی یافتن اطلاعات راجع به نحوه انجام کارهای مختلف از طریق اینترنت ، توانایی تکمیل فرمهای آنلاین اینترنتی و انجام کارهای روزمره مختلف از طریق شبکه برخوردار باشد.با توجه به تعریف ارائه شده ، امروزه در بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان ، اغلب شهروندان در حال تبدیل شدن به شهروند الکترونیکی هستند و در کشورمان نیز تا چند سال دیگر شهروندان مجبورند که شهروند الکترونیکی باشند و دولت نیز ناچار به ارائه خدمات الکترونیکی مانند شهرداری الکترونیکی ، تجارت الکترونیکی ، بانکداری الکترونیکی ، تفریحات الکترونیکی ، مشاوره و بهداشت الکترونیکی و حتی بازیهای الکترونیکی و سایر خدمات می باشد.در واقع کسب هر یک از مهارتهای فوق توسط کارکنان دولت و عموم مردم قدم بسیار مهمی برای دستیابی به یک جامعه الکترونیکی پویا و به تبع آن نیل به اهداف دولت الکترونیکی به شمار می رود. در صورت توجه دولتمردان و مسئولان ذیربط به مقوله شهروند الکترونیکی و تلاش آن ها به منظور نهادینه کردن آن در میان عموم مردم و کارکنان دولت، دستاوردها و نتایج مثبت زیادی در کوتاه مدت و میان مدت حاصل خواهد شد

شهر الکترونیکی

تعریفی کلی که بتواند مفهوم شهر الکترونیکی را به صورت جامع ارائه دهد به این صورت است که: شهر الکترونیک، شهری است که اجرای اکثر فعالیت های آن از طریق امکانات مبتنی بر اینترنت و سیستم های الکترونیک امکان پذیر باشد. در چنین شهری ضرورتی ندارد مردم برای انجام کارهای روزمره خود وقت زیادی را صرف کنند. بلکه تمام این کارها را می توانند از طریق سخت افزارهای فناوری از جمله رایانه های شخصی و اتصال به شبکه جهانی انجام دهند.

  

مدل شهر الکترونیکی

شهر الکترونیکی شامل اجزایی است که تعامل آنها با یکدیگر تحقق چنین شهری را میسر می سازد. این اجزاء را می توان در چهار مولفه زیر لحاظ نمود. مدل مفهومی یک شهر الکترونیکی را می توان در شکل ۱ ملاحظه کرد

1)      زندگی الکترونیکی

2)      سازمان الکترونیکی

3)      دولت الکترونیکی

4)      زیرساختار الکترونیکی

ایجاد یک شهر الکترونیکی بدون وجود یک زیر ساختار مناسب ممکن نیست. چنین زیر ساختاری می تواند بخش های مهمی نظیر موارد ذیل داشته باشد.

ـ وجود نیروی انسانی ماهر و متخصص

ـ محیط حقوقی به معنی وجود قوانین و مقررات مورد نیاز (قانون تجارت الکترونیکی، پرداخت الکترونیکی قانون جرایم سایبری و غیره(

ـ شرایط فرهنگی مناسب برای استفاده مناسب از خدمات شهر الکترونیکی

ـ زیر ساخت مخابراتی فناوری اطلاعات

چگونگی تحقق شهر الکترونیکی

پیاده سازی شهر الکترونیکی از دیدگاه بنیان گذاران و مجریان شهرهای مختلف در دنیا، روش های متفاوتی دارد و بطور کلی دارای رویه مشخص و خاصی نیست. اما در مجموع همه آنها دارای یک چهارچوب و قالب کلی اند و بطور نامحسوسی به همدیگر وابسته اند.

بدون توجه به زیر ساخت های ارتباطی قوی، محیط حقوقی مناسب، تامین امنیت فناوری اطلاعات و ارتباطات، اقتصاد آزاد، توسعه سواد اطلاعاتی شهروندان، بافت فیزیکی مناسب و سایر شرایط لازم به منظور ایجاد و توسعه خدمات شهری و همچنین فرهنگ استفاده صحیح، میسر نیست.

ایجاد و پیاده سازی هر شهر الکترونیکی می تواند مزایای بیشماری را برای شهروندان و حتی دولت ها داشته باشد که از عمده این مزایا می توان به چند مورد زیر اشاره کرد:

ـ افزایش بهره وری در ارائه خدمات شهری به دلیل حذف محدودیت های زمانی

ـ حذف بوروکراسی و ارائه خدمات یک مرحله ای (One Step) به شهروندان

  ـ اطلاع رسانی دقیق و کامل و توسعه سواد اطلاعاتی که منجر به ارتقای فرهنگ جامعه خواهد شد

ـ افزایش نقش مشارکتی مردم در تصمیم سازی های شهری و کشوری

ـ امکان نظارت دقیق بر عملکرد سازمان ها و افراد

ـ ارتباط بهتر سازمان ها و ارگان های مختلف شهری

موانع موجود در تحقق شهر الکترونیکی

در فرایند تحقق شهر الکترونیکی چالش های اساسی وجود دارند که باید مورد توجه قرار گیرند و برای رفع آنها برنامه ریزی های لازم صورت گیرد. که به برخی از این موارد اشاره می کنیم.

ـ فقدان نیروی ماهر و متخصص کافی برای اداره شهر الکترونیکی

ـ لزوم سرمایه گذاری قابل توجه برای به روز کردن اطلاعات

ـ فقدان نرم افزارهای لازم و یا عدم کارآیی آن ها

ـ عدم دستری کافی و کیفی مردم به اینترنت

ـ نگرانی امنیتی که در رابطه با اطلاعاتی که از طریق شبکه در دسترس است

ـ امکان ایجاد ناهنجارهای فرهنگی در جوامع به علت نفوذ فرهنگ های دیگر

ارائه مدل پیشنهادی جهت پیاده سازی شهر الکترونیکی

با توجه به وضعیت فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و شرایط خاص حاکم بر آن، اجرای شهر الکترونیکی و پیاده سازی مرحله ای آن، دقت عمل و برنامه ریزی خاصی را می طلبد. در بسیاری از عملیات صنعتی و اجرائی و برخی از پروژه های عملی در قالب استانداردهای جهانی از مدل چرخه دمینگ استفاده می شود. این مدل از چهار مرحله تشکیل شده که عبارتنند از :

1)      طراحی و برنامه ریزی

2)      اجرا

3)      بازرسی و کنترل

4)      اقدام اصلاحی

 

خدمات یک شهر الکترونیکی

طی بررسی های که در مورد شهرهای الکترونیکی جهان شده دامنه خدماتی که می تواند توسط این دو سیستم ارائه شوند در سه مقوله زیر می گنجد:

ـ خدمات مرتبط با زندگی شهروندان

ـ خدمات تجاری شهر

ـ خدمات اطلاع رسانی و توریستی

ـ یک نمودار از درصد خدمات ارائه شده در چند شهر الکترونیکی

شهرهای الکترونیکی برتر جهان

با توجه به رشد و توسعه شگرف فناوری اطلاعات، شهرهای بیشتری در جهان به جرگه شهرهای الکترونیکی پیوسته اند. هر چند بیشتر این شهرها در کشورهای توسعه یافته شکل می گیرند اما به نوبه خود به عنوان عامل محرکی جهت ایجاد اینچنین شهرهایی در سایر کشورها محسوب می شوند. تقسیم بندی شهرهای الکترونیکی می تواندبه دو صورت زیر باشد.

شهرهایی که در آنها توسعه شهر الکترونیکی به عنوان بستر فناوری اطلاعات تلقی می شود و شهرهایی که توسعه شهرهای الکترونیکی با هدف استفاده از قابلیت های فناوری اطلاعات برای ارائه خدمات مطلوب شهری به شهروندان صورت می گیرد.

برترین شهر الکترونیکی جهان سئول (کره جنوبی ) می باشد که ۵۰۰ نوع خدمات آنلاین در این شهر ارائه می شود. راه اندازی این شهر، آلودگی هوا ، ترافیک ، مصرف سوخت و تصادفات رانندگی را در این شهر ده میلیون نفری به شدت کاهش داده است. همه تاکسی ها و بیشتر خودروها در شهر به نقشه الکترونیکی مجهزند و با شناسایی وضع خیابان ها و شرایط ترافیکی مسیر مناسب را انتخاب می کنند. از هر پنج خانوار کره ای در شهر سئول چهار خانواده به اینترنت با پهنای بند بسیار بالا دسترسی دارند و از هر ده شهروند سئول ۹ نفر صاحب تلفن همراه هستند. امکان تماشای برنامه های تلویزیونی از طریق تلفن همراه و داخل خودروها در سئول از سال ها قبل فراهم شده است.

شهرهای توکیو ، سیدنی ، میلان ، لندن ، هلسینکی ، کپنهاک ، دوبی و دوبلین نیز از جمله شهرهای الکترونیکی جهان می باشند. در ایران نیز شهرهای کیش ، مشهد ، تهران ، اصفهان ، بم ، تبریز ، شیراز ، کرمان ، یزد ، بهشهر و سیرجان و اراک نیز اقدام به الکترونیکی شدن نموده اند.

چرا وجود شهر های الکترونیک اهمیت دارد ؟

حرکت به سمت شهرهای الکترونیک با توجه به افزایش جمعیت و تغییر ساختار روابط بین افراد امری اجتناب ناپذبر است. شهر الکترونیک و شهروند الکترونیک با توجه به اینکه بخشی از پروژه دولت الکترونیک می باشد و از منظر برخی صاحب نظران نقطه آغاز دولت الکترونبک می باشد بسبار مهم و بکی از ارکان اصلی دولت الکترونیک است. به دلیل اینکه جهان به سمت الکترونیکی شدن پیش می رود ما نیز برای تعاملات و ادامه حیات اجتماعی ،اقتصادی، سیاسی و...خویش ناگزیر به پیوستن به این جریان می باشیم و این امر بدون داشتن شهر الکترونیک و شهروند الکترونیک تقریبا" محال و غیرممکن است.

  

شهر الکترونیک و ویژگی های آن

در عصر اطلاعات و متناسب با اهداف سند چشم انداز بیست ساله و با تلاش روزافزون دولت و تمامی آحاد جامعه برای شکل گیری جامعه اطلاعاتی و جامعه دانش پایه، به سمت کشوری حرکت می کنیم که در آن، مفهوم شهروندان به افرادی اطلاق می گردد که مسئولیت پذیر، پاسخگو و فعال، کمک دهنده و دارای نقشی مؤثر در فرآیند توسعه ملی بوده و منفعل، ساکن و مددجو نباشند. از این رو حصول اطمینان از کاربرد فناوری اطلاعات در همه ابعاد زندگی و سیستم های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی موجب تحولی بزرگ در شیوه زندگی، کار و فعالیت آنها و از حقوق اساسی هر شهروندی به حساب می آید.

در چنین جامعه ای، توانمندی شهروندان در پردازش، ذخیره، انتقال، تولید و به کارگیری داده، اطلاعات و دانش از اهمیت به سزایی برخوردار است. در سایه تحقق حقوق ملت در چنین جامعه ای، افراد شایسته، با مهارت، دارای شوق و انگیزش، پاسخگو و نوآور می تواند در ارتقاء سطح کیفیت زندگی فردی و اجتماعی یک شهر و حتی کشور وظایف بزرگی را به عهده می گیرد. این گونه شهروندان قادرند در بازار جهانی فعالیت نموده و به مبادله ثروت و دانش خود به دور از هر گونه محدودیت جغرافیایی، فیزیکی و اقتصادی در کوتاه ترین زمان و در هر مکانی مشغول شده و شکل دهنده اقتصادی متنوع، توأم با افزایش قدرت رقابت باشند. جامعه ای که در آن با رعایت حقوق و قوانین الکترونیکی حاکم بر فضای دیجیتال، قدرت جذب دانش و استعداد از اقصی نقاط جهان نیز امکان پذیر می گردد. از این رو دسترسی به جامعه اطلاعاتی در سطح ملی و منطقه ای و توسعه دولت الکترونیکی با ایجاد شهر های الکترونیک و کاهش زمان و هزینه ارائه خدمات به شهروندان نیازمند فراهم آوردن فرصت های برابر، عادلانه و امن اطلاعاتی برای همه شهروندان توام با رعایت حقوق فردی و اجتماعی آنان است.

زندگی در شهر الکترونیکی، مطالعه و افزایش اطلاعات و مهارت های تک تک شهروندان و به خصوص والدین و خانواده ها را می طلبد، چرا که این خانواده ها هستند که نهایتا به عنوان کاربران سیستم در جهت تامین نیازهای خدماتی خود به سایتها و پورتال های شهر الکترونیک مراجعه می کنند.

جهت برپایی و ایجاد شهر الکترونیک، علاوه بر تدوین و اجرای قوانینی مناسب در جهت تحقق دولت الکترونیک، لازم است قوانین ویژه ای خصوصا در جهت رعایت استاندارهای امنیتی تدوین و تنظیم گردد. به طوری که متناسب با نیازها و ویژگی های هر شهر الکترونیک ارائه شده باشد. این قوانین و مقررات از سوی دولت در بخش های مختلف اقتصادی و اجتماعی قابل بررسی است.

مزایای الکترونیکی شدن از جمله سرعت و دقت بالاتر و کاهش هزینه های سربار، باعث گسترش شهرهای الکترونیک شده است. در مقایسه با زندگی کنونی، یک شهروند الکترونیک از سطح رفاه اجتماعی بالاتری برخوردار است.

همان گونه که می دانیم در یک شهر الکترونیک که ثمره توسعه دنیای اطلاعات است، کلیه مراکز دولتی و خصوصی با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات و از طریق شبکه های متعدد با هم در ارتباط می باشند تا بدین وسیله امکان انجام فعالیتهای بانکی، تبادلات مالی و تجاری، بهداشتی، آموزشی و خدماتی را به صورت الکترونیک و برخط برای تمامی شهروندان در کلیه اوقات شبانه روز فراهم آورند. این مهم زمانی تحقق مییابد که اطلاعات به صورت مطمئن، با صحت و سقم کامل و با حفظ امنیت و محرمانگی منتقل، نگهداری و یا در دسترس افراد قرار گیرد. از آنجا که مسئولیت بخش عمده ای از زیرساخت ها و سیاست ها و بررسی مسائل امنیتی در شهر الکترونیک، وابسته به دولت ها است، لذا این امر در جهت تحقق دولت الکترونیک نیاز به توجه و تدابیر ویژه ای دارد.

خوشبختانه اهمیت مقوله امنیت در فضای الکترونیکی تا جایی است که در سند راهبردی پیشنهادی نظام جامع فناوری اطلاعات کشور نیز به عنوان یکی از عوامل بسیار مهم، بدان پرداخته شده است.

  

نتیجه گیری:

عوامل متعددی وجود دارد که سیاستگذاران را تشویق می کند تا جوامع خود را به سمت الکترونیکی شدن سوق داده و موجب توسعه فناوری اطلاعات را در کشورهای خود فراهم آورند. و این جز با ایجاد و راه اندازی شهرهای الکترونیکی که منتهی به دولت الکترونیکی شود میسر نخواهد شد. به چند مورد از این عوامل اشاره می کنیم:

ـ با ایجاد شهر الکترونیکی و نقش فناوری بسیاری از مشکلات اقتصادی و سیاسی و اجتماعی کشور رفع خواهد شد.

ـ بیشتر موسسات و نهادهای برای اجرای برنامه های خود از نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات بهره خواهند برد.

ـ باعث خواهد شد که بین کشورها شکاف دیجیتالی ایجاد نگردد

نیلوفر همایونفر / دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت کارآفرینی

اکبر نوری / کارشناس فناوری اطلاعات و ارتباطات

ارسال از سیامک نوری

منابع و مراجع:

جلالی، علی اکبر، شهر الکترونیک، انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران، ۱۳۸۲.

شاهپری، علیرضا، دولت الکترونیک، انتشارات مدیریت، ۱۳۸۳

فتحیان، محمد ، مهدوی نور، سید حاتم ، مبانی و مدیریت فناوری اطلاعات ، انتشارات علم و صنعت، سال ۱۳۸۶

مهجوریان، امیر ، کاربرد SOA در لایه‌های معمری شهر الکترونیک، ارائه شده در اولین کنفرانس شهر الکترونیک ، اسفند

لینک منبع : http://www.onlineforms.ir

 

 

 

یکشنبه, 26 مرداد 1393 0 نظر
ایجاد سامانه حمل‌ونقل هوشمند تهران

 

 

 

نسخه جدید نقشه جامع ترافیک و حمل‌و نقل هوشمند تهران آغاز به کار کرد.
به گزارش itnet به نقل از تسنیم،‌ وزیری مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک تهران

پنج شنبه, 23 مرداد 1393 0 نظر
ماراتن برنامه‌نويسي موبايل دانشگاه صنعتي شريف

 ماراتن برنامه‌نويسي موبايل دانشگاه صنعتي شريف
13 الي 15 شهريورماه
 ثبت‌نام از تيم‌هاي برنامه‌نويسي براي ماراتن 48 ساعته توليد نرم‌افزارهاي كاربردي

یکشنبه, 26 مرداد 1393 0 نظر
چاپ اینترنت روی کاغذ، جذاب اما بلندپروازانه

  آیا دنیای مجازی به صورت فیزیکی قابل لمس خواهد شد؟

 سازمان ملل می‌گوید ۴۰ درصد ساکنان جهان چه شهری و چه روستایی، کاربر فعال اینترنت محسوب می‌شوند،

سه شنبه, 16 ارديبهشت 1393 0 نظر
آیا مدیریت امنیت اطلاعات یک چالش انسانیست ؟

 آیا مدیریت امنیت اطلاعات یک چالش انسانیست ؟


مقدمه

این مقاله به بررسی این موضوع که مدیریت امنیت اطلاعات تا چه اندازه باعث چالش انسانی می شود ، می

  • گزارش
  • تصویر روز
  • آخرین نظرات

pserver

4 irancell

hamrah

pasargad

maskan

tabligh

pars1

پیش بینی وضعیت هوا

تا قسمتی ابری

14°درجه

تهران

تا قسمتی ابری
رطوبت: ۲۹%
شنبه
بارش پیش از ظهر
۹°درجه / ۱۶°درجه
یکشنبه
اکثرا آفتابی
۷°درجه / ۱۶°درجه
دوشنبه
اکثرا آفتابی
۸°درجه / ۱۵°درجه

با ما در تماس باشید

عضویت در خبرنامه سایت

گزارشات پر بازدید

جدیدترین ویدئوهای آی تی نت

Have no items! Please recheck module config!

آخرین ویدئوها

حالت های رنگی